Min Sth

भैरहवा, पोखरा हुँदै पशुपतिनाथसम्म यात्रामा निस्किएका भारतीय पर्यटक सवार बस आँबुखैरेनीमा दुर्घटना हुँदा २७ जनाको मृत्यु भएको थियो ।

भारतको गोरखपुर हुँदै नेपालको धार्मिकस्थल घुम्न निस्केका पर्यटकहरु सवार बस तनहुँको आँबुखैरेनी गाउँपालिका वडा नम्बर २ ऐना पहरा नजिकैबाट मर्स्याङ्दीमा खसेको हो । 

उक्त बस दुर्घटनामा मृृत्यु भएकाको शव लिन भारतीय सेनाको जहाज चितवन आएको छ। मृतक २७ जनाकै शव भारत लैजान सेनाको जहाज आएको हो। 

दुई छोरी र एक छोराका आमा कल्पना परियार एकल महिला पनि हुन । कल्पनाले श्रीमान बितेपछि घरको आर्थिक कारोबारसहित छोराछोरीको पढाई सबै हेर्दै आएकी छिन । पेशाले उनी किसानी हुन । गत मंगलबार पनि उनी बारीको काम सक्काएर साझको समयमा उनी बस्तुभाउलाई घाँस दिंदै थिईन ।  गाँउमा पैसा चोरी भएको भन्दै एक्कासी गाँउमा हल्ला आयो । पैसा हराएका छिमेकको घर सेते श्रेष्ठको घर नजिकै नै थियो ।

कल्पनाले सेते श्रेष्ठसंग आर्थिक लेनदेन गरेर केही महिनाअघि नै सबै रकम बुझादिइसकेकी थिइन् । कल्पना पनि छोरीलाई बाख्रा खोरमा हाल्नु है भनेर उनी दौडिदै सेतेको घर पुगिन । त्यहा जाने बित्तिके सेतेको श्रीमतीले कल्पनालाई हेर्दै रिसले मुरमुर्दै भनिन्र्,थुक्क दमिनी । आज दमिनीको अनुहार हेर्नुपर्यो । ’

मलाई किन तपाईले यस्तो भन्नुभएको के मात्रै बोलेकी थिइन् उनलाई सेतेको श्रीमतीले कपाल भुत्लार्न आईपुगेको कल्पनाले बताईन । आमालाई पिटेको देखेर छोरा अमृत परियार पनि छुट्टाउन गए । छोरालाई पनि सेतेका छोरा राजकुमार श्रेष्ठ भएर कुटपिट गर्न लागे । कल्पना मलाई छोड छोड भन्दै गुहार माग्दै थिईन् । गाँउका मान्छेहरु एकछिन त रमिता हेरिरहे । पछि गाँउका केही व्यक्तिहरु मिलेर छुट्याउने कोसिस गर्दै थिए । घरमा भएकी कल्पनाकी छोरीले पनि आमादाईलाई कुटेको खबर पाएपछि उनी आतुर हुँदै घटनास्थलमा आईपुगिन् । आफु त्यहाँ पुग्दा दाई र आमाको अवस्था गम्भिर नै भईसकेको थियो । पुजाले भनिन्र्, त्यसपछि मैले प्रहरीलाई खबर गरे । एकछिन म त्यहाँ नपुगेको भए मेरो दाई आमालाई मारिसक्र्थे । मैले एम्बुलेन्सलाई पनि फोन गरेर दाई र आमालाई अस्पताल लगे ।’

भरतपुर स्थित अलाइभ हस्पिटल एन्ड ट्रमा सेन्टरमा अमृतको उपचार गरिएको थियो । अमृतको हातको कुमको जोर्नी भाचिएको छ भने कल्पना सामान्य घाइते छन् । पिडित परिवारले पनि दोषीलाई कानुनअनुसार कारबाही गर्नुपर्ने र मिलापत्रमा नजाने बताएका छन् । स्थानिय सरकारले भने गाँउघरको सानोतिनो घटना भनेर मिलापत्रमा जानुपर्ने भनेको कल्पनाले बताईन् ।

उपचार खर्च भने सेते श्रेष्ठका परिवारले नै गरे । सेतेका श्रीमती चिनीमाया श्रेष्ठले कल्पनालाई घटना हुनुभन्दा पहिले पनि एकल महिला भएकोले श्रीमान टोकुवा इत्यादी अनावश्यक गालिगलैजा र धम्कि दिँदै आएको स्थानिय बासिन्दाहरुले बताएका छन् ।

नेपाललाई २०६८ जेठ २१ मा जातिय छुवाछुतमुक्त घोषणा गरे पनि अहिले यसरी अमानवीय घटना गरेका राप्ती नगरपालिकाकी कार्यपालिका सदस्य आइतीदेवी दराइले बताइन् । उनले दुख व्यक्त गर्दे जातिय विभेदको कारण समुदायमा भएको यस किसिमको घटनालाइ क्षमा दिन नसकिने उनले जानकारी दिईन् । सेतेका परिवारलाई प्रहरीले पक्राउ नगरेको र सामान्य घटना भनेर छोडिदिएको दराईले बताइन् ।

राप्ती नगर स्तरिय दलित समन्वय समितिले पनि घटनाको भत्सर्ना गरेको छ । समितीका अध्यक्ष श्यामलाल विकले यस किसिमको घटनालाइ क्षमा दिन नसकिने र यस विषयमा कानुनी कारवाहीको लागि माग गरे ।

राप्ती नगरपालिकाका उपप्रमुख इमानसिंह लामाका अनुसार उक्त घटना फौजदारी मुद्दा भएकोले कानुन अनुसारलाई पिडकलाई कारबाही हुन्छ ।अमानवीय घटना भएकोले पिडकलाई कानुनअनुसार कारबाही गरिने र मिलापत्र गर्नै नमिल्ने लामाले बताए ।

मध्यरातमा संसद् विघटन गरेर चुनाव घोषण गर्ने कदमविरुद्ध संसद् भवन बानेश्‍वरमा सर्वदलीय बैठक बसेको छ।बैठकमा राष्ट्रपति विद्या भण्डारी र प्रधानमन्‍त्री केपी ओलीको गलत कदम खारेज गर्ने रणनीति र आन्दोलनबारे छलफल भएको छ। वैकल्पिक सरकारका लागि राष्ट्रपतिकहाँ निवेदन दिने १४९ सांसदहरू यो कदम खारेजीको माग गर्दै सर्वोच्च जानेबारेमा पनि बैठकले निर्णय गर्नेछ।

बैठकमा नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा, नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड, नेकपा एमालेको असन्तुष्ट नेता माधवकुमार नेपाल, जनता समाजवादी पार्टीको उपेन्द्र यादव पक्ष र राष्ट्रिय जनमोर्चाका नेताहरू सहभागी छन्।

बैठकमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको कदमलाई राजनीतिक, न्यायीक र नागरिस्तरबाट कसरी प्रतिवाद गर्ने भन्‍ने बारेमा छलफल हुनेछ। संविधानको धारा ७६ (५) अनुसार प्रधानमन्त्रीका लागि कांग्रेस सभापति शेरबहादर देउवा र एमाले अध्यक्ष समेत रहेका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले गरेका दुवै दाबी खारेज गर्दै मध्यरातमा संसद् विघटन गरेर चुनावको मिति घोषणा गरेको थियो। विपक्षीहरूले राष्ट्रपति र प्रधानमन्‍त्रीले संविधानमाथि जालसाजी गरेको भन्दै यो कदमलाई प्रतिगमनको संज्ञा दिएका छन्। विघटन गर्ने कदमको नागरिकस्तरबाट पनि यसको चर्को निन्दा र विरोध भएको छ। 

मध्यरातमा राष्ट्रपतिले दुवै दाबी खारेज गरेपछि रातारात मन्‍त्रिपरिषद्को आकस्मिक बैठक डाकेर संसद् विघटन र चुनावको मितिको सिफारिस गरिएको थियो। त्यसलाई राति नै राष्ट्रपतिबाट सदर गरिएको थियो।

यसअघि पनि प्रधानमन्‍त्री ओलीले पुस ५ गते संसद विघटन गरेर चुनावमा जाने निर्णय गरेका थिए। तर कदमलाई  सर्वोच्चले फागुन ११ गते बदर गर्दै संसद् पुनःस्थापना गरिदिएको थियो। विघटन भएको संसद् पुनर्स्थापनाका लागि विपक्षीहरूले आन्दोलनसमेत गरेका थिए।

भरतपुर अस्पतालमा बनाइएको कोभिड आइसोलेसनमा सरसफाइ नभएको भन्दै सेवाग्राहीले गुनासो गरेका छन्। अस्पताल प्रशासनले आइसोलेसनमा बिरामी राखे पनि सरसफाइमा ध्यान नदिइएको एक सेवाग्राहीले बताए। ‘म मेरो मामाको उपचारको लागि सात दिनसम्म रेखदेखमा छु,’ आफ्नो नाम नबताउने सर्तमा उनले भने, ‘सरसफाइमा कत्ति पनि ध्यान दिइएको देखिएन। यो अस्पताल प्रशासनको गम्भीर लापारवाही हो।’ अस्पतालमा भर्ना भएको सात दिनपछि शनिबार बिहान मामाले संसार छाडे।

तर, अस्पतालमा अन्य संक्रमित पनि उपचारका लागि आउने हुँदा सरसफाइमा ध्यान दिन आफूले अस्पताल प्रशासनलाई पटकपटक सचेत गराएको उनले बताए। अस्पतालको सेवा सुविधा र व्यवस्थापनबारे सम्बन्धित निकायले समयसमयमा अनुगमन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको उनको भनाइ छ। ‘अहिलेको परिस्थितिमा डर त सबैलाई छ, तर डर छ भन्दैमा सरसफाइ नै नगरी बिरामीलाई फोहोरमा राख्न पनि त भएन नि,’ उनले भने। पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जालमा समेत सेवाग्राहीले यसबारे गुनासो राख्न थालेका छन्।

यस्तै फोहोर र अव्यवस्थित देखेरै भरतपुर ४ बस्दै आएका टेकलाल भुसाल अस्पतालभित्र पसेर पनि बाहिरिए। नारायणी सामुदायिक अस्पतालमा उपचाररत उनलाई संक्रमण पुष्टि भएपछि भरतपुर अस्पतालको आइसोलेसनमा पठाए पनि त्यहाँको वातावरण देखेपछि भित्र पसिसकेको मान्छे पनि घर फर्किएको उनले सुनाए। ‘उपचार पाउनको लागि अस्पताल जाँदा अस्पतालमा झन् असुरक्षित हुने महसुस भएपछि राति साढे ११ बजे घर फर्किएँ,’ उनले भने, ‘अन्ततः घरमै आइसोलेसनमा बसेर १० दिनपछि संक्रमणमुक्त भएँ।’

अस्पतालको वार्डभित्र गइसकेपछि भित्रका बिरामीले ‘सिटामोलदेखि सबै तयारी आफैँले गर्नुपर्छ, यहाँ औषधि लिएर सोधपुछ गर्न कोही आउँदैनन्’ भनेपछि मनोबल नै कमजोर भएको उनले सुनाए। बिरामीका आफन्तले पनि अक्सिजन नचाहिने संक्रमितको लागि घरमै सुरक्षित हुने सल्लाह दिएपछि राति नै घर फर्किएको उनले बताए।

भरतपुर अस्पतालले भने काम गर्दै जाँदा कमीकमजोरी हुन सक्ने भन्दै त्यसलाई व्यवस्थापन गर्दै लैजाने बताएको छ। अस्पतालका प्रवक्ता डा युवाधिनि बसौलाले आफूहरुले पनि सेवाग्राहीमार्फत जानकारी पाएकोले त्यसलाई सकभर राम्रो तरिकाले व्यवस्थापन गर्नतर्फ लागेको जानकारी दिए। ‘काम गर्दै जाँदा कमीकमजोरी हुन्छ, हामीले पनि भित्र फोहोर भयो भनेर सेवाग्राहीबाटै सुनेका हौँ, किनकि हामी सामान्य अवस्थाका मान्छे त्यहाँ जाने कुरा पनि आउँदैन,’ उनले भने, ‘सेवाग्राहीबाटै मेल, म्यासेज र फोन आइरहेकोले त्यसतर्फ पनि हाम्रो ध्यानाकर्षण भएको छ।’